پوست و زیبایی

ساختار پوست

 

پوست بزرگترین ارگان در بدن است و سطحی حدود 2 متر را می پوشاند. وزن آن حدود 2/5 کیلو گرم و شامل میلیون ها پایانه عصبی میباشد و مهمترین لایه محافظ بدن است.

عملکرد پوست به عنوان یک اندام حسی درد، لامسه و سنجش حرارت میباشد. به علت اینکه آن مرز بین محیط بیرونی و بدن است خاصیت خود التیام پذیری و تجدیدپذیری دارد. همچنین سد دفاعی در برابر میکروبهای بیرونی می باشد و ویزگیهایی دارد که از بدن در مقابل صدمه های مکانیکی، شیمیایی، اسمزی، حرارتی و نوری محافظت می کند. پوست توانایی جذب و ترشح مواد را بر اساس نیاز بدن دارد و به صورت انتخابی نسبت به برخی مواد شیمیایی نفوذپذیراست. همچنین ضخامت آن بین 1.4 mm الی 4 mm است.

پوست شامل: اپیدرم (روپوست EpiDermis) که بافت پوششی و منشا اکتودرمی دارد و میان پوست یا درم (Dermis) که دارای بافت همبند و منشا مزودرمی میباشد. محل اتصال درم و اپیدرم نامنظم است و دارای تورفتگی و بیرون زدگی هایی در مرز آندو وجود دارد.ضخیم ترین اپیدم در ناحیه کف دست و پا و نازکترین اپیدم در ناحیه پلک و ضخیم ترین درم درناحیه پشت تنه میباشد.

ساختار پوست

اپیدرم:

اپیدرم که ضخامتش از 0.04 تا 1.6 میلی متر متغییر می باشد ،لایه مهمی است .سلولهای لانگرهانس که ایمنی پوست را برعهده دارد ، ملانوسیت ها و آنزیم تیروزیناز که عهده دار تولید رنگدانه های ملانین و تنظیم رنگ پوست است ،در این لایه قرار دارند.
محصولات آرایشی و بهداشتی نظیر پاک کننده ها ،لایه بردار ها ، ترمیم کننده ها یا مرطوب کننده ها نیز بر این لایه تاثیر می گذارد.

چرا اپیدرم مهم است ؟

از سوی دیگر سلولهای جایگزین، سلولهای بزرگ ، جوان ونرم هستند که حاوی مقدار زیادی آب می باشند .با افزایش سن ، این لایه نازک شده و نگهداری رطوبت را برای پوست دچار مشکل می کند.
سرامیدها یک نقش حیاتی در قابلیت نگهداری رطوبت توسط پوست بازی میکنند که این مسئله می تواند در سنین کهولت و نیز در مقابل تابش مستقیم خورشید ، پوست را محافظت نماید .
در لایه اپیدرم یک عامل مرطوب کننده طبیعی به نام NMF وجود دارد . تماس طولانی مدت با مواد پاک کننـده قوی و تغییر شرایط آب و هوایی می تواند به کاهش میزان NMF منجر شده و پوست را شکننده و خشک کند .
برای پوستهای مسن و آسیب دیده ، موادی نظیر آلفا هیدروکسی اسیدها(AHA) ، می تواند ظاهرسالمتر و شادابتر ی به آن ببخشد.

درم :

لایه دوم یا درم 5 تا 7 برابر ضخیمتر از اپیدرم است و به وسیله یک غشاءپیوندی پایه به آن متصل شده است .
درم از یک غشاء ضخیم ارتباطی تشکیل شده است که در حقیقت شبکه بهم بافته ای است از مویرگها ی خونی و لنفی ، رشته ها وپایانه های عصبی وحسی ، کلاژن و  فیبرهای پروتئینی الاستینی که وظیفه آنها نگهداری و حفظ رشته های عصبی می باشد .فولیکول های مو ، مویرگهای خونی ، غده های چربی و عرق نیز در این لایه قرار دارند . وظیفه اصلی این لایه حفظ استحکام و ارتجاع پوست می باشد .

چرا درم مهم است ؟

اپیدرم را به کمک شبکه وسیع وظریف مویرگها ی خونی خود ، تغذیه می کند .
به کمک شبکه محکمی از کلاژن و رشته های پروتئینی الاستین، سبب استحکام بافت پوست می شود .
خاصیت ارتجاعی و کشسانی پوست را تامین می کند .
به عنوان یک منبع دخیره آب عمل می کند .
پوست را در مقابل آسیبهای مکانیکی محافظت می کند .
نقش مهمی به عنوان یک گیرنده حسی ویک تنظیم کننده داخلی بازی می کند.

هیپودرم :

در زیر درم، زیر پوست یا هیپودرم (hypodermis) یا بافت چربی زیر پوستی (subcutaneous tissue) قرار دارد.
بافت زیر پوستی بافت همبند شلی است که پوست رابه ار گانهای زیرین می چسباند و لغزش پوست را روی آنها امکان پذیر میسازد. هیپودرم اغلب حاوی سلولهای چربی است که تعداد آنها بستگی به منطقه بدن و اندازه آنها بستگی به وضعیت تغذیه ای دارد. و در مناطقی که ضخامت کافی دارد پانیکولوس آدیپوزوس (Panniculus adiposus) نامیده می شود.

این لایه به دلیل فراوانی سلولهای چربی، خاصیت ارتجاعی بسیار داشته و به عنوان ضربه گیر (مثل عملکرد فنرها در اتومبیل ) عمل می کند . ضربه گیری این لایه ، نقش بسیار مهمی در حفظ و نگهداری مویرگهای خونی و پایانه های عصبی دارد .

غدد عرق، عروق خونی و بافت چربی، در تنظیم درجه حرارت و متابولیسم بدن و دفع مواد مختلف شرکت می کنند.

غدد عرق و چربی،ناخنها و موها از اپیدرم مشتق میشوند. . 650 غده مترشحه عرق, 65 فولیکول مو ، 19 یارد مویرگهای ظریف خونی ، هزاران سلول لامسه ، پایانه عصبی و سلولهای لانگرهانس در هر اینچ مربع از پوست در کنار هم قرار دارند که علاوه بر آنها سلولها ی ملانو سیت و آنزیمهای تیروزیناز ( سازنده ملانین ) را نیز باید اضافه نمود .

معمولا دهانه هر کدام از غدد چربی به یک فولیکول مو باز می شود ، اما در بعضی از موارد در پای هر فولیکول مو چند غده چربی وجود دارد که سبب تجمع چربی(sebum ) بر روی پوست می گردد. غدد عرق عمیقا “ در داخل لایه های زیرین پوست ( دوم) به صورت پایانه های فنری شکل ریشه دوانده اند که توسط یک لوله تو خالی جهت دفع عرق از لایه های بالاتر (اپیدرم ) عبور کرده و دهانه کوچک آن در سطح پوست باز می شود . شایان ذکر است تعریق سبب پاکسازی پوست که همانا خروج آلودگی ها از خلال دهانه کوچک مزبور می باشد ، نمی گردد.

ملانین (melanin) رنگدانه ای است که در سلولهای اپی درمی ساخته و ذ خیره می شود و سبب حفاظت بیشتری در برابر پرتو فرابنفش خورشید می گردد .

طبقه خارجی پوست نسبتا به آب غیر قابل نفوذ است . این امر از به هدر رفتن شدید آب از طریق تبخیر، جلوگیری کرده و زندگی رادر خشکی امکان پذیر می سازد . پوست بعنوان یک گیرنده در ارتباط دائم با جهان خارج است و موجود زنده را از صدمات سایشی و فشاری محافظت می کند . ملانین ،(melanin) رنگدانه ای است که در سلولهای اپی درمی ساخته و ذخیره می شود و سبب حفاظت بیشتری در برابر پرتو فرابنفش خورشید می گردد . غدد عرق، عروق خونی و بافت چربی، در تنظیم درجه حرارت و متابولیسم بدن و دفع مواد مختلف شرکت می کنند.

کلاژن یک گلیکوپروتئین رشته ای است که تقریباً 4/1 کل پروتئین های بدن را تشکیل می دهد . یکی از فراوانترین نوع
پروتئین در بدن انسان است و تقریباَ در تمام بافتهای بدن یافت می شود. در واقع کلاژن چهارچوبی است برای بافتها و قدرت ساختمانی به آنها می بخشد . کلاژن یکی از بلندترین پروتئین های شناخته شده است.

تفاوت پوست مردان و زنان :

بدن انسانها عموما“ شباهت زیادی به هم داشته و تنها در موارد جزئی با هم متفاوت می باشد .پوست نیز از این مقوله مستثنی نمی باشد.

جنسیت، مهمترین عامل ایجاد تفاوت در پوست است. ترشحات غدد جنسی مردانه ، بر ضخامت پوست و استحکام لایه های درم می افزاید .پوست مردان پر موتر و زبرتر از پوست زنان است. غدد عرق ریز مردان بیشتر از زنان است . ملانین بیشتری در سلولهای پوست مردان وجود دارد که به همین دلیل ، پوست مردان غالبا“ تیره تر از پوست زنان است .پوست مردان به علت تولید بیشتر مواد مترشحه غدد چربی ، چربتر است .مواد شیمیایی مترشحه از غدد زنانه ، پوست را صافتر و لطیفتر می کند.

موی بدن زنان کمتر ونازکتر از مردان است اما موی سرشان از نظر طول قابلیت رشد بیشتری دارد .مردان به نسبت زنان ریزش موی بیشتری دارند . در سنین کهولت ، قسمتهایی از موی مردان کم پشت شده و بقیه به سفید یا خاکستری می گراید.

نژاد :

اثر بسیار اندکی بر روی پوست انسانها دارد و تنها تفاوت آن به پراکندگی غدد داخل پوست منحصر می شود .رنگ تیره بر سلولهای خاصی در پوست باز می گردد که تقریبا“ تعداد آنها در تمامی انسانها مشابه است در بعضی از نژادها ، سلولها بزرگتر بوده و تولید ملانین بیشتری می نماید. سایر عوامل نظیر رنگ مو و میزان لطافت پوست موروثی است .

با وجودی که نوع و رنگ پوست هر فرد متناسب با ژنتیک متفاوت است ولی شرایط محیطی مختلف تاثیرات مثبت و منفی بسزایی در به خطر افتادن سلامتی پوست خواهد داشت. اگر جنس پوست شما از ابتدای تولد بسیار خشک یا چرب باشد میتوانید با مراقبتهای مختلف، فعالیتهای بدنی، تغذیه و … تعادل آن را بازگردانید. برعکس این موضوع نیز صادق است و در صورتی که کیفیت پوست شما از ابتدا عالی باشد با رژیم های تغذیه نامناسب و سبک زیست نادرست، به مرور موجب تخریب شدن آن می شوید. به همین دلیل دانستن اثرات مفید و مخرب برای پوست میتواند کمک بسیاری در بالا بردن کیفیت پوست و نگه داشتن آن به شما کند.

از جمله دلایل محیطی مضری که باعث تخریب بافت پوست یا پیری زودرس آن می شود میتوان به تغذیه نامناسب در طول زندگی اشاره کرد. از طرفی کمبود مواد مورد نیاز پوست برای بازسازی و شادابی و از طرف دیگر وارد شدن مواد مخرب و مضر تغذیه ای به بدن که باعث به هم ریختن تعادل PH پوست یا غدد چربی و همچنین تخریب سلولهای زنده می گردد، مسائلی هستند که به شدت در آسیب رساندن به کیفیت پوست موثر هستند.

دلیل دیگری که پوست را پیر و خسته می کند نوع فعالیتهای روزانه است، به عنوان مثال ورزش کردن که جریان خون در بدن را بهبود می دهد و برای شادابی پوست اثرات معجزه آسانی دارد از زندگی روزمره حذف شده و همین عدم فعالیت مفید بدنی باعث خستگی و پیری پوست و به مرور افتادگی و چین وچروکها خواهد شد. از طرف دیگر در معرض هوای آلوده بودن، فعالیتهای سخت و استرس آور اثر مستقیمی در پوست دارد. عدم رسیدگی روزانه، مانند استفاده بیش از حد از مواد آرایشی، استفاده از مواد آرایشی نامرغوب، غفلت از شستن روزانه مواد آرایشی، کمبود آب بدن، کم شدن رطوبت پوست، استعمال انواع دخانیات و … همه این موارد میتوانند به مرور و بطور نامحسوس اثرات مخرب و حتی گاها جبران ناپذیری روی پوست ما داشته باشند.

ساختار پوست

قطعا رعایت کردن تمامی مراقبتهای لازم برای پوست از جمله ورزش و رعایت رژیم غذایی سالم، اثرات معجزه آسایی روی پوست و زیبایی دارد. همچنین مراقبتهای موضعی، آبرسانی به پوست با کرمها و مواد مفید موضعی همگی در بهبود کیفیت پوست و همچنین جلوگیری از پیری و پیامدهای آن بسیار تاثیرگذار است. در واقع لازم است که هرکسی که به سلامت پوستش اهمیت می دهد همیشه این موارد را به صورت جدی در نظر داشته و رعایت کند.
در خیلی از موارد که عدم رعایت نکات فوق و یا حتی بروز بیماریهای بیرونی و ناخواسته، موجب تخریب سلولهای پوستی یا آسیب جدی به آن می شود.

ممکن است روشهای مراقبتی و سطحی آنچنان که انتظار داریم جوابگو نباشد. به عنوان مثال زخم شدن ناحیه ای از پوست که خارج از تمام مراقبها اتفاق می افتد به پوست عمیقا آسیب میزند و حتی پس از ترمیم و. بازسازی امکان باقیماندن جای آن وجود دارد. در اینگونه موارد میتوان از ابزارها و روشهای خارجی و جدی تر برای درمان و محو اسکار استفاده کرد.

ساختار پوست

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
بستن